เปลี่ยนเขาหัวโล้นเป็นพื้นที่สีเขียวไม่ง่าย

การลงมือทำในระดับพื้นที่ เปลี่ยนเขาหัวโล้นเป็นพื้นที่สีเขียวไม่ง่ายเลยครับ..!! แค่ชวนเกษตรกรที่ปลูกพืชเชิงเดียวมาค่อนชีวิตปลูกไม้ผลก็ยากแล้ว

ยิ่งปลูกไม้เศรษฐกิจอื่น เช่น ไม้สัก ประดู ยางนา พะยูง ไผ่ ฯลฯ ก็ยากยิ่งขึ้นไปอีก แม้กระทั่งชวนมาทำเกษตรประณีต ก็ยากกว่ารีดเลือดปูแล้ว

แต่นั้นไม่ได้หมายความว่าไม่มีเสียเลยก็ไม่ใช่ เทียบเป็นเปอร์เซ็นต์แล้วน้อยมาก สัก 10% ไม่รู้ถึงหรือเปล่า

อำเภอแม่แจ่ม 90% เป็นเกษตรกร ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เป็นส่วนใหญ่ 10% ของ 90% ก็อยู่ที่ 81% ที่ยังทำการเกษตรแบบเดิมโดยไม่ยอมออกจากพื้นที่ปลอดภัย

และนี้คือโจทย์ใหญ่ในการทำงานในพื้นที่ ซึ่งมีหลายสาเหตุที่ทำให้เกษตรกรไม่กล้าออกมาจากพื้นที่ปลอดภัย

1) ปัญหาหนี้สินที่ค้ำคอทุกเดือน-ปี จนไม่กล้าที่จะเปลี่ยนพืชตัวใหม่ที่ไม่ถนัด
2) พอปลูกพืชเดิมซ้ำๆทุกปีก็มีความชำนาญ จนไม่กล้าที่จะเปลี่ยนไปปลูกพืชอื่นที่ไม่ถนัด กลัวจะเสี่ยงขาดทุนมากกว่า
3) เกษตรกรถูกหลอกจากนายหน้า-บริษัทต่างๆที่เข้ามาส่งเสริมปลูกพืชชนิดใหม่ พอขายกล้าเสร็จก็หนีไป ผลผลิตที่ออกมาขายไม่ได้ และเกษตรก็ไม่รู้เอาไปขายที่ไหน
4) เกษตรกรไม่มีทางเลือกที่ดีกว่า รัฐก็ไม่ได้ส่งเสริมอย่างต่อเนื่องและจริงจัง
5) พื้นที่ทำกินเป็นดอยสูง สภาพดินไม่เอื้อต่อการพืชใหม่หลายชนิด
6) หลายพื้นขาดระบบน้ำการเกษตรบนที่สูง หรือมีแต่ไม่เพียงพอต่อการปลูกพืชอื่น
7) ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ปลูกง่าย การเตรียมดินไม่ยุ่งยาก เมล็ดพันธุ์ก็ขึ้นง่าย ทนโรค มีน้ำน้อยก็ไม่หวั่น ไม่ต้องดูแลมาก
8) ปลูกแล้วได้ขายทุกเม็ด ไม่คัดเกรดเหมือนพืชชนิดอื่นนอกจากความชื้น
9) เกษตรกรรู้สึกว่าได้เงินเป็นก้อนชัดเจนกว่าพืชชนิดอื่น บริหารหนี้และค่าใช้จ่ายอื่นได้ง่าย แม้ไม่หักต้นทุนก็ตาม
10) ไม่มีทุนไปเริ่มต้นปลูกพืชชนิดใหม่ เพราะเงินเป็นก้อนที่ได้ในแต่ละปี ถูกใช้ไปกับหนี้สิน เตรียมเมล็ดพันธุ์ ปุ๋ยยา และค่าใช้จ่ายอื่นหมด ไม่เหลือแม้กระทั่งเงินออมในธนาคาร

ด้วยเหตุดังนั้น การแก้ปัญหาเขาหัวโล้นจึงไม่ใช่เรื่องง่าย เพียงใช้วาทะกรรมบอกให้เกษตรกรเลิกปลูกข้าวโพดได้ หรือไม่ก็ค้านด่ะ นี้ยังไม่นับความร่วมมือจากภาคส่วนต่างๆที่จะลงมาช่วยกันแก้ปัญหา อย่าบอกเลยว่าหัวเดียวกระทียมหลีบจะเพิ่มพื้นที่สีเขียวนับพันหมื่นแสนล้านไร่ได้

และที่สำคัญต้องลงมือทำในระดับพื้นที่อย่างจริงจัง สร้างทางเลือกใหม่ที่มั่นคงกว่า มีตลาดรองรับ มีระบบน้ำ มีองค์ความรู้ และมีการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง ให้เกษตรกรสามารถมีชีวิตที่มั่นคงไปพร้อมกัน

เขาหัวโล้นจึงจะค่อยๆอันตรธานไปทีละน้อย..!! ทีละน้อย.!! ครับ

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ดนตรีนิเวศ Ecomusicology

ฉีกหน้ากากไฟป่าภาคเหนือ

สมเกียรติ มีธรรม ฯ ป่าไม้ ที่ดินทำกินและเศรษฐกิจชุมชน ความยั่งยืนของการจัดการไฟป่า