มีโอกาสแต่ขาดต้นทุน
"ปัญหาของเกษตรกรไม่ใช่ไม่มีทางเลือก
แต่ไม่มีต้นทุนที่จะเปลี่ยนไปสู่ทางเลือกนั้น.."นี้คือโจทย์ใหญ่ในการเนรมิตเขาหัวโล้นเป็นพื้นที่สีเขียว ไม่เฉพาะในพื้นที่อำเภอแม่แจ่มเท่านั้น พื้นที่ปลูกพืชเชิงเดียว 3.7 ไร่ในเขตป่าทั้งประเทศ ก็มักจะประสบปัญหาเดียวกัน แต่ต่างกันไปในรายละเอียด
บางพื้นที่ "ขาดโอกาส"(เงื่อนไข&ปัจจัย) บางพื้นที่ "ขาดต้นทุน" การเปลี่ยนผ่าน
คำว่าขาดโอกาส เช่น สิทธิในที่ดิน และหรือสิทธิการใช้ประโยชน์ที่ดิน ระบบน้ำ ความรู้ ตลาด หรือแม้แต่การสนับสนุนจากรัฐ
ส่วนคำว่า "ขาดต้นทุนการเปลี่ยนผ่าน" ก็เช่น เงินทุน รายได้ระหว่างรอ ความสามารถรับความเสี่ยง รวมถึงแรงงาน
ถ้าสองอย่างนี้รวมเข้าด้วยกันไม่ได้ จะทำให้เขาหัวโล้นหายก็ยากยิ่ง ด้วยเหตุดังนี้ ถ้าเกษตรกรพื้นที่ไหนมี ;
โอกาสน้อย + ต้นทุนน้อย → ต้องสร้างโอกาสก่อน แล้วจึงช่วยเรื่องต้นทุน
โอกาสมาก + ต้นทุนน้อย → เน้นสนับสนุนการเปลี่ยนผ่าน
โอกาสมาก + ต้นทุนมาก → เป็นกลุ่มที่เปลี่ยนผ่านได้ง่ายที่สุด
กรณีอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ถ้าบอกว่าเกษตรกรมีโอกาสมากแต่ต้นทุนน้อยก็คงไม่ถูกนัก เนื่องจาก"โอกาส"ที่ได้มายังไม่สมบูรณ์และทั่วถึง เพียงพอ เช่น สิทธิการใช้ประโยชน์ที่ดิน และระบบน้ำ
ถ้าถามหาต้นทุนก็ไม่จำต้องพูดถึง เอาแค่บัญชีเงินฝากธนาคารทั้งอำเภอ 42,590 บัญชี มีเงินฝากต่ำกว่า 1,000 บาทมากถึง 20,878 บัญชี แล้วแบบนี้เอาทุนที่ไหนมาปลูกไม้ยืนต้นและเอาเงินที่ไหนมาใช้ในช่วงเปลี่ยนผ่าน
ถ้ามองภาพรวมประเทศไทย ก็ไม่แตกต่างไปจากนี้ 90.14% ของบัญชีเงินฝากคนไทย หรือ 135 ใน 150 ล้านบัญชี มีเงินฝากไม่ถึง 5 หมื่นบาท และในจำนวน 135 ล้านบัญชี มีเงินฝากไม่ถึง 5 พันบาทมากถึง 80% (ข้อมูลล่าสุด 10 มิ.ย.69 ธนาคารแห่งประเทศไทย)
ดังนั้น จึงไม่ต้องสงสัยเลยว่า ถ้าจะให้ชาวบ้าน- เกษตรกร เปลี่ยนปลูกพืชไร่เชิงเดียวที่ทำมาค่อนชีวิตปลูกไม้ยืนต้นผสมผสาน โดยไม่มีการสนับสนุนใดๆ หรือจะให้งอกมาจากคำขอนั้นยากยิ่ง
"กองทุนสนับสนุนการเปลี่ยนผ่าน" จึงเป็นความหวังในการสร้างพื้นที่สีเขียวในเขตป่า เฉพาะพื้นที่มีโอกาสมากหรือปานกลาง แต่ต้นทุนน้อย ให้เขาหัวโล้นหายไป
ส่วนพื้นที่ที่มีโอกาสน้อย ต้นทุนน้อย ก็ต้องเร่งสร้างโอกาสก่อน แล้วจึงช่วยเรื่องต้นทุนตามมา
เพราะความสำเร็จของการฟื้นฟูเขาหัวโล้นให้หายไปขึ้นอยู่กับ 2 ปัจจัยนี้ คือ "โอกาส" และ "ต้นทุนสนับสนุนการเปลี่ยนผ่าน" หากขาดอย่างใดอย่างหนึ่งไป การเปลี่ยนผ่านก็เกิดขึ้นได้ยาก
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น